جمعه, مې 7, 2021
Home Blog

جنرال میلي: امریکا په افغانستان کې دوې لویې اډې له ځان سره ساتي

0
د امریکا لوی درستیز جنرال مارک میلي

تاند(پنجشنبه، د قوس۱۲) د امریکا د پوځ لوی درستیز جنرال مارک میلي وايي، د امریکا دفاع وزارت له افغانستانه د پوځیانو د ایستلو پلان تایید کړی دی خو د دې پلان پر اساس به امریکا په افغانستان کې دوې سترې اډې له ځان سره وساتي.

د رویټرز خبري اژانس او امریکايی رسنۍ له راپورونو سره سم، لوی درستیز جنرال میلي چې پرون (چهارشنبه) په پروکینګز انستیتیوت کې خبرې کولې، وویل، پر دوو لویو اډو سربېره به د امریکا پوځ څو کوچنۍ اډې هم ولري.

جنرال میلي زیاته کړه، د امریکا پوځ به خپلو دوو اصلي ماموریتونو یعني له یاغیانو سره په جګړه کې د افغان امنیتي او دفاعي ځواکونو ملاتړ او دغه راز د داعش، القاعده او نورو تروریستي ډلو خلاف تروریستي ضد عملیاتو ته دوام ورکړي.

د امریکا د پوځ لوی درستیز ونه ویل چې په افغانستان کې به کومې پوځي اډې د امریکا له پوځ سره پاتې شي او دې ته یې هم اشاره ونه کړه چې امریکا به دا اډې تر کله په کنټرول کې لري.

مارک میلي وویل چې په افغانستان کې به ۲۵۰۰ پوځیان پرېږدي خو دا یې ونه ویل چې دا ۲۵۰۰ پوځیان به د افغان ځواکونو روزنې ته دوام ورکوي او که به تروریستي ضد عملیات کوي.

حاضردمه په افغانستان کې ۴۵۰۰ امریکايي پوځیان مېشت دي.

جنرال میلي د افغانستان په اړه د جو بایډن د ستراتیژۍ په باب له څه ویلو ډډه وکړه خو ویې ویل، څه چې د دې پلان له اجرا کېدو وروسته کېږي د امریکا په راتلونکي حکومت پورې تړاو لري.

ده د افغانستان د دولت او طالبانو ترمنځ د سولې په خبرو کې د وروستي پرمختګ هرکلی وکړ، ویې ویل، سره له دې چې ښايي ځینې به له طالبانو سره په خبرو خوشاله نه وي، خو د سولې خبرې مهمې دي.

د امریکا لوی درستیز تایید کړه چې په افغانستان کې د نژدې شلو کلونو په جګړه کې لسګونه زره افغانان او امریکایان وژل شوي او څه باندې یو تریلیون ډالره لګول شوي چې په نتیجه کې یې امریکا یوازې تر یوه حده بریالۍ شوې ده.

https://taand.com/main/%d8%af-%d8%a7%d9%85%d8%b1%db%8c%da%a9%d8%a7-%d9%84%d9%88%db%8c-%d8%af%d8%b1%d8%b3%d8%aa%db%8c%d8%b2%d8%8c-%d9%86%d9%87-%d8%a7%d9%81%d8%ba%d8%a7%d9%86-%d8%ad%da%a9%d9%88%d9%85%d8%aa-%d8%b7%d8%a7%d9%84/

جنرال میلي او نور امریکايي چارواکي وايي چې د ۲۰۰۱ د سپټمبر له یوولسمې وروسته امریکا د افغانستان له درکه له کومې تروریستي حملې سره مخامخ شوې نه ده.

ځینې امریکايي شناندي دا په خپله د امریکا او نور لوېدیځ لپاره یو بری بولي او وايي چې ښه ده چې تروریستان د امریکا او اروپا له خاورو لېرې بوخت وساتل شي.

د ده په وینا، د دې لپاره چې یاغیان بلوا پای ته ورسوي تر ټولو دود او سمه لار دا ده چې د واک وېش لپاره د خبرو له لارې موافقه وشي.

د غني او عبدالله د هوکړې کاپي، دوستم پکې مارشال او د دولت عالي شورا غړی دی

2

تاند، دوشنبه، د ثور ۲۲مه: تاند ته د حکومت یوې معتبرې سرچینې د هغې هوکړې یوه کاپي ورکړې ده چې ولسمشر غني او عبدالله پرې د سیاسي بحران د حل لپاره توافق کړی دی.

په دې هوکړه کې لومړنی شرط دا دی چې د مصالحې تر عالي شورا وړاندې به د دولت عالي شورا رامنځته کېږي او هر غړی به یې له ځانګړي پروتوکول څخه برخمن وي او ولسمشر ته به سیاسي مشورې ورکوي.

ورپسې به د عبدالله په مشرۍ د مصالحې شورا رامنځته کېږي چې پنځه مرستیالان به ولري او د عبدالله له دوه مرستیالانو پرته به ټول مرستیالان د ولسمشر لخوا معرفي کېږي.

د دې شورا دفتر به سپیدار ماڼۍ وي، د سولې پروسه به مخته وړي او ټولې مقررۍ به په کې د عبدالله په خوښه وي، خو پرېکړې به یې د ولسمشر لخوا تاییدېږي.

په دې هوکړه کې راغلي چې عبدالله به د مصالحې شورا د مشر په توګه د حکومت دویم کس وي او همدومره پروتوکول به ورکول کېږي.

دا شورا به خپلواک بودیجوي واحد وي او پیسې به یې د افغانستان دولت ورکوي، خو له نړیوالو هم مرستې اخیستلی شي.

د هوکړې له مخې به جنرال دوستم ته مارشالي ورکول کېږي او د دولت د عالي شورا غړی به هم وي.

همدا راز به د عبدالله ټیم پنځوس سلنه وزارتونه اخلي، والیان به هم د یوې قاعدې له مخې مقررېږي.

دا هغه څه دي چې د ثبات او همپالنې ډلې یې تر دې وړاندې یادونه کړې وه او اروپايي ټولنې هم ویلي وو چې غني او عبدالله یوې هوکړې ته نږدې شوي دي.

وسله والو د کابل د یو جومات په محراب کې یو ملا امام وژلی

0

قاري اکرام الحق اریايي تېره شپه د کابل ښار د اوومې ناحیې په یو جومات کې د برید ښکار شوی دی.

نوموړی د فیصل ښارګوټي د جامع جومات امام و چې تېره شپه ناپېژانده وسله والو پرې د جومات محراب کې ډزې کړې دي او په تېښته بریالي شوي دي،

د کابل امنیه قومنداني  تاند ته پېښه تاییدوي خو وايي د قاتلینو په نیولو پسې یې پلټنې روانې دي.

 بلخوا تر اوسه کومې ډلې د پېښې مسوولیت پر غاړه نه دی اخیستی، خو څه موده وړاندې تاند ته د ملي امنیت یوې سرچینې د هدفي وژنو د زیاتېدو په تړاو ویلي وو چې دا کارونه د طالبانو دي چې غواړي هغه کسان، علما او کادرونه د سولې له هوکړې څخه راوروسته په نښه کړي چې د دوی پر ضد یې څرګندونې کړې وي.

سنجې دت به نور د ورځې ۲۵ روپۍ ګټي

2

د هندۍ سېنما مشهور فلمي ستوری سنجې دت چې د هند په پونې کې د خپل بند پاته وخت تېروي، تر دې وروسته به په زندان کې کاغذي خلتې جوړوې او د ورځې به ۲۵ هندۍ روپۍ ګټي.

سنجې دت ته د ۱۹۹۳ کال د ممبۍ د تروریستي پېښو سره د تړاو له امله ۵ کاله بند ورکول شوی.

نوموړي تر دې وړاندې ۱۸ میاشتې بند تېر کړی، او اوس به درې کاله نور هم په زندان کې وي.

۵۳ کلن سنجې دت چې دا مهال د پونې په یروادا زندان کې دی، غوښتنه یې کړې، چې ده ته دې په زندان کې دروند کار وسپارل شي، چې صحت او بدن یې سالم پاته شي، خو د هغه د امنیتي خوندیتوب په خاطر دا غوښتنه رد شوې.

سنجې دت په خپل نوي فلم پولیسګیري کې د پولیس رول ترسره کړی، او نوموړي هیله ښودلې چې دا فلم به یې ۱۰۰ کروړه هندۍ روپۍ ګټي.

د نوموړي په اړه په زړه پورې دا ده چې دېرش کاله کیږي لیکل یې نه دي کړي او هېر شوي یې دي او حتی د ډېرو ساده توکو لکه د سر تېل او صابون نومونه نه شي لیکلای.

شاه رخ خان دا ځل په یو جنګي فلم کې

0

داسې ښکاري لکه د هندۍ سېنما بادشاه شاه رخ خان چې له سلمان خان او اجې دیوګن څخه الهام اخیستی وي، چې په خپل راتلونکې فلم چنای ایکسپريس کې یې ډېر خطرناک او جنګي صحنې جوړې کړي.

سلمان خان تر دې وړاندې په وانټیډ، باډیګارډ، دبنګ، ایک تا ټایګر او دبنګ ټو کې او اجې دیوګن په سنګم او همتوالا کې خطرناک سټنټس او جنګونه ترسره کړي ول.

شاه رخ خان پخوا په خپلو ځینو فلمونو لکه بازیګر، ډر، کرن ارجن، کویلا کې ښه درانه جنګونه کړي وه، خو وروسته یې توجه د مینې فلمونو ته زیاته شوه.

خو بادشاه خان بېرته خپل پخواني سټایل ته روان دی، او د روهیت شیټي په لارښوونه نوي فلم کې یې سوکان او لغتي کېدای شي د یو ښه جنګي فلمي هیرو په توګه معرفي کړي.

په دې فلم کې د هغه په وړاندې دیپیکا پډکون کار کړی.

شاه رخ په دې فلم کې ټولې جګړې او صحنې خپله ترسره کړي او دا به د لیدونکو لپاره ډېر په زړه پورې وي چې رومانټیک خان د یو جنګي خان په توګه وویني.

حکمت الله سروش

د ټلوالې د جګړو ګواښ اوس ناچله سيکه ده‎

0
عبدالوحيد وحيد

ليکنه، عبدالوحيد وحيد

مونږ د ځمکنى جغرافيې له هغې ټوټې  سره د یوې ځانګړي  اړیکې احساس کوو په کومه ځمکه چې زمونږ زيږون شوى دى او همدغه احساس د وطن پالنې په نوم یادیږي.  د وطن پالنې احساسات بيانول او د مخاطب قناعت ترلاسه کول د لفظونو په کارولو سره ستونځمن کار دى.  دغه کيفيت په دقيقه توګه نه احساسات دي ، نه نظرونه ، او نه هم قضاوتونه، خو د ګډو ارزښتونو پربنسټ له دغې ځمکنۍ ټوټې سره زمونږ د تړون ریښو ته درناوی، له خپل هیواد سره د میني کولو یوه برخه ګڼلاى شو. که څه هم مینه او غرور يې د اجزاو دوه توکي دي، خو دا نه یوازې مینه ده او  نه هم يوازي وياړ ده، بلکې له عملي کړنو او قرباني ته له چمتووالي سره چې يوځاى شي، نو وطنپالنه ورته ويلاى شو.

وطن پالنه، ملي وياړونو ولسي ارزښتونو او داسې ګډو ګټو ته ژمنتیا ده چې د ټولو پرګنو ښيګڼه پکې نغښتې وي او دا زموږ په ذهنيت، کړنو او څرګندونو کې ځانګړې ګډه روحيه زموږ د ملي ریښو او جغرافيايي پولو په چوکاټ کې تحقق پيدا کوي.

متاسفانه مونږ هره ورځ د جګړو  له امله د ځوانانو او کدرونو له لاسه ورکولو په شکل د بشري فاجعو شاهدان يو او د وطنپالنې په ټولو شرائطو باندې برابر نه راځو. لامل يې کيداى شي همدا وى دلته د جګړې د شدت کچه هره ورځ لوړيږي او مونږ يې په وړاندې د بې بسي احساس کوو. د نظام د پاشل کيدو ويره شتون لري او متأسفانه چارواکي يې د مخنیوي لپاره اړين ګامونه نه پورته کوي. د دوحې له تړون وروسته په طالبانو کې د نظامي بريا په تړاو د باور کچه لوړه او ارګ  په ننداره ايزو غونډو باندي د بحران د مخنیوي لپاره تمرکز کوي.

په داسې وخيمو شرایطو کې د هيواد له سياسيونو څخه هم له ولس سره د درد شريکولو هيله کيږي، خو زمونږ ډيرى سياسي ډلې او مطرح شخصیتونه ګوندي او سمتي اجندا پرمخ بيايي، د موقت حکومت د مشرتوب سمبالولو لپاره کمپاين کوي، د خيالاتو په نړئ کې اوسيږي،  د پارليماني، د فدرالي نظام جوړولو او ځينې د ونډو په ويش کې د خپلې برخې د رابيلولو هڅه کوى.  د اندېښنې وړ خبره لا داده چې پخواني زورواکي له پردیو استخباراتي شبکو سره د اړيکو له لاري په راتلونکي کې د پرديو ګټو لپاره د خپل هېواد د ورانولو او له خپل ولس سره د جګړو کولو لپاره غونډې، سفرونه تحرکات او څرګندونې کوي.

دا به له هيواد او ولس سره ستره جفا وي چې مونږ د اوس په شان ترينګلي امنیتي او سیاسي وضعیت کې د جګړو ګواښونه کوو، سمتي ژبني قومي او ګوندي حساسيتونو ته لمن ووهو تعصبات راوپارووو، په خپلو څرګندونو او شعارونو په هيواد کې د سولې مخه ډب کړي.

د ځينو جنګسالارانو وروستنۍ سفرونه، د وسلو ويشلو اوازې،  د ديموکراسي په زانګو کې د روزل شويو زورواکانو غيرمسئولانه څرګندونې، په ځانګړې ډول د پخوانۍ شمالي ټلوالې د ځينو مشرانو لخوا پارونکې ويناوې که څه هم د نا چله سيکې په شان بې ارزښته ده او هيڅ امتیاز ورباندې نه ترلاسه کيږي خو د ملت د اندېښنې وړ دى چې اخر ترڅو پورې دغه ملت د زورواکانو د ګواښونو باج ورکوي؟

که د ټلوالې مشران د اساسي قانون له مخې د احمدشاه مسعود ملي اتلولي منل ملي مکلفیت ګڼي، نو  د مسعود پلويان هم مکلف دي چې د هيواد ملي بيرغ او ملي ترانې ته درناوى او احترام وکړي. د کوم  لاسوند له مخې چې مسعود ملي اتل ګڼل شوى دى، د همهغه لاسوند پربنسټ زمونږ بيرغ او ترانه هم د ارزښتونو په کتار کې راځي.

ملي بيرغ، ملي ترانه او ملي هويت د چا شخصي ملکيت نه ده چې ورسره سليقوي چلن وکړاى شي. د ولسمشر له تګلارو سره مخالفت د هر افغان حق ده خو  ملي مقدساتو ته درناوى نه کول د مسعود اتلولي هم نفى کوي. که د نظام بنسټ ايښودونکي دغو حساسيتونو ته ژمن نه دي نو  ملت به ولې د کابل نړونکئ او د کورنیو جګړو بنسټګر د ملي اتل په صفت ومني؟

مونږ هر هغه نوښت، ذهنیت، کړنه او سليقه غندو چې د امتیازاتو ترلاسه کولو لپاره د افغان د توپک شپېلئ د بل افغان سينې ته نيول نيول شوي وي. د ټلوالې دوستانو ته مو مشوره داده چې پخوا هم د هغوى خپلمنځي جګړه نه يوازې بريا نه درلوده بلکې تور شاليد هم لرى.  سوله عزت ده، وقار ده او د خپلواکي لاره ده.

د مسعود د پلويانو په غونډه کې د پورته پادو شويو ملي ملي ارزښتونو پرځاى د نوييمې لسيزې بيرغ کارول او ترانه غږول او پارونکې څرګندونې په هيڅ صورت او قطعاً د منلو او توجيه وړ نه دي. د جګړو شوقيان باید پوه شي چې د نوييمې لسيزې جګړې شرمونکئ تاريخ ده. نه هغه مهال د وياړ وړ وه، نه يې د تکرار ګواښ اوس انتن ورکوي او د يو بل وژل د بريا لاره هم نه ده.

په بشپړه توګه باور لرم چې په نننيو حساسو شېبو  کې زمونږ د سياستوالو د غيرمسئولانه څرګندونو په غبرګون کې ولس په طالبانو باندې حساب کولو ته اړ کيږي . پوهيږي چې طالبان له ټولو منفي اړخونو سره سره د دغو ډلو د مهارولو ځواک او د هغوى د ګواښونو د مخنیوي وړتیا لري. ملي يووالي او د جغرافیې خوندیتوب ته ژمن ځواک هم ده.

له بده مرغه ارګ په ننداره ايزو غونډو بوخت ده او د وضعیت د ارزولو په هکله فکر نکوي، له روان بحراني حالت څخه د وتلو لپاره د سياسي اجماع څرک نه لګيږي. ملت د بې وسي، بې کسي او محروميت احساس کوي ، د جګړې په وړاندې د دريدو تاب نلري، خو هر څه په دقيقه توګه څاري له هيواد سره روانه جفا حس کوى.

طالبان کيداى شي د نظام د متلاشي کولو وړتیا ونلري او يا هم و نه غواړي چې سيستم نسکور شي، خو په نظام کې د ننه ډلې ټپلې شتون لري چې ګډوډي جوړه کړي او د نظام شتون له ګواښ سره مخ کړي.  د ارګ لخوا د طالبانو حملو ته د تياري  په څرګندونو هيڅ درد نه دوا کيږي. د سولې لپاره د واقعي هڅو او قرباني ورکولو وخت ده. که د طالبانو ډله د ممکنه ناورين په مخنیوي کې خپلو مسئوليتونو ته متوجه نشي او همدغه شان د نظامي بريا ترلاسه کولو په فکر جګړې ته دوام ورکړي نو لري نه ده چې کورني مغرض اړخونه په نظام کې له خپل شتون څخه د ګټې اخیستو له لاري خپل خطرناک پلانونه په کار واچوي چې پايله به يې يقيناً بوږنونکې وي.

وړانديز داده چې اوس هم وخت شته چې ارګ ميشتي د فيل په غوږ کې خوبونه پريږدي او د (هرڅه سم دي پاچا سلامت) له دروغجنې کړئ څخه راووزي. روان ناورين زيږونکئ وضعیت وارزوي، د سياسي اجماع له لارې د ګوندي قومي سمتي او توکميزو مليشو جوړولو مخه ونيسي. له امنیتي ارګانونو بهر وسلوالې ډلې جوړول حتى که له نظام څخه د دفاع ترنامه لاندې هم وي، د هرچا لخوا تر هرنوم لاندې د هيواد ارضي تماميت ته ګواښ له ملت سره خيانت او ملي جنايت ده. که اوس هم ارګ دغه کار ته ملا وتړي په پوره يقين سره وايم چې ملت به يې د وطندوستي له پياوړي روحيې سره ترشا وديږي.

ستانکزی: طالبان دې د سولې په هکله مسؤلانه فکر وکړي

0
د افغان حکومت د مرکچي ټیم مشر معصوم ستانکزی

تاند (جمعه د ثور ۱۷) د افغانستان حکومت د مرکچي پلاوي مشر وایي، طالبان دې د سولې په اړه مسؤلانه فکر وکړي او له افغان وژنې دې لاس واخلي.

معصوم ستانکزي نن جمعه/د ثور ۱۷/ پر خپل ټویټر لیکلي، تمه کېده چې طالبانو د روژې مبارکې میاشتې او د نړیوالو ځواکونو د بشپړه وتلو د اعلان په خاطر، د سولې لاره په جدیت سره تعقیب کړې وای، خو په خبره یې چې دې ډلې د خلکو د غوښتنو پر خلاف، لا زیاتو وژنو ته اوږه ورکړې ده.

د ښاغلي ستانکزي په خبره ستره بریا د خلکو په مرګ ژوبلې کې نه، بلکې په سوله او د ولس په هوساینه کې ده.

نوموړي زیاته کړې، د هېواد د ژغورنې او اوسنۍ کشالې د ختمولو لپاره سوله یوازینۍ لار ده او باید سولې ته د رسېدو لپاره کار وشي.

ده یو ځل بیا له طالبانو غوښتي چې له جګړې لاس واخلي او د سولې لار غوره کړي.

معصوم ستانکزي په داسې مهال دغه څرګندونې کړي چې ښایي د روانې میلادي میاشتې په وروستۍ اونۍ کې د افغان سولې په هکله د ترکیې کنفرانس جوړ شي.

د ملي روغې جوړې عالي شورا مرستیال ویلي، ټاکل شوې چې بهرني ځواکونه ژر تر ژره له افغانستان ووځي خو تر څنګ یې امریکایي لوري له طالبانو سره خبرې پيل کړې دي چې دغه ډله د استانبول په کنفرانس کې ګډون ته وهڅوي.

د حاجي دین محمد په خبره، ښايي د روانې میلادي میاشتې په وروستۍ اونۍ یا د راتلونکې میلادي میاشتې په لومړۍ اونۍ کې د افغان سولې په تړاو د ترکیې کنفرانس جوړ شي.

خو د دې سره هممهال خلک د روان وضعیت په هکله اندېښمن دي او له طالبانو او حکومت غواړي چې روان تاوتریخوالي ته دې د پای ټکی کېږدي او په یوې تلپاتې سولې او اوربند رضا شي.

که څه هم طالبانو تازه په دې هکله څه نه دی ویلي خو پخوا یې ویلي و تر هغه چې بهرني ځواکونه له افغانستانه نه وي وتلي په هېڅ ناسته کې برخه نه اخلي.

جرمني: د افغان سولې ملاتړ او د همغږیو دوام مهم دی

0

تاند(جمعه، د ثور ۱۷) جرمني پرون د افغانستان د سولې په اړه د څو هېوادونو د استازو کوربه و.

دې غونډې ته چې په برلین کې وشوه د افغان سولې لپاره د امریکا خاص استازی زلمی خلیلزاد، د افغانستان لپاره د ناټو، ملګرو ملتونو، بریتانیا، جرمني، فرانسې، ناروې او ایټالیا سفیران ورغلي وو.

د جرمني د بهرنیو چارو وزارت سکرتر میګوېل بِرګِر ويلي چې په دې حساسه مرحله کې د افغانستان د سولې د پروسې په ملاتړ د همفکرانو ترمنځ د بحثونو او نږدې همغږیو دوام ډېر مهم دی.

د افغانستان د سولې په اړه داسې وخت دا غونډه شوې چې د مې په لومړۍ له افغانستانه د امریکا او ناټو ځواکونو وتل پیل شوي او تمه ده سپټمبر په ۱۱ پای ته ورسیږي.

په کور دننه هم د افغان دولت او طالبانو تر منځ جګړې تر بل هر وخت زیاتې شوي.

په ورته وخت کې د ناټو عمومي منشي وايي چې دا ټلواله د افغان ځواکونو د ملاتړ لارې چارې لټوي.

ینس سټولټنبرګ پرون د اروپايي ټولنې د دفاع وزیرانو غونډې ته وویل که څه هم د افغان ځواکونو لپاره د ناټو روزنیز ماموریت د وتو په حال کې دی، خو دا ټلواله به د افغان ځواکونو ملاتړ ته دوام ورکړي.

سټولټنبرګ وايي، د غوڅ ملاتړ ماموریت ختمیدل له افغانستان سره د ناټو د اړیکو د ختمیدو معنی نه ‌لري.

نوموړی وايي، دا اصلاً یو نوی څپرکی پرانیزي، اوس ګورو چې څنګه د افغان ځواکونو مالي ملاتړ، روزنې او په افغانستان کې د نړیوالې ټولنې ملاتړ ته دوام ورکړو.

سټولټنبرګ یو ځل بیا ټینګار وکړ چې ناټو په افغانستان کې د سولې د روان بهیر کلک ملاتړ کوي.

د وارداتي برېښنا دوه پایې په بمونو الوځول شوې

0
عکس - ارشیف

تاند (جمعه د ثور ۱۷) تېره شپه د کابل د کلکان او میربچه کوټ ولسوالیو تر منځ له ازبکستان څخه افغانستان ته د راغلې برېښنا دوه پایې په بمونو الوځول شوي دي.

ځايي خلک وايي چې پېښه د میربچه کوټ ولسوالۍ په میرزاخېلو کلي کې شوې ده.

د افغانستان برښنا شرکت بیا وايي، ناڅرګندو کسانو د کابل ولایت په کلکان ولسوالۍ کې د وارداتي برښنا دوو پایو ته چاودنې ورکړې دي.

د دغه دوو پایو په ویجاړېدو سره د کابل په ګډون ځینو نورو ولایتونو ته د ازبکستان د ۲۲۰ کیلو ولت برښنا جریان پرې شوی دی.

د افغانسان برښنا شرکت نن جمعه/ د ثور ۱۷/ د یوه بیان په خپرولو سره ویلي چې دغه پایې د کلکان ولسوالۍ اړوند په میرزاخېلو سیمه کې د ځای پرځای شويو ماینونو د چاودنې له امله له منځه وړل شوي دي.

د بیان له مخې، «نن سهار د ۴:۴۵ دقیقو په شاوخوا کې د وارداتي برېښنا د ۲۲۰ کیلوولټ دوه پايې د کلکان ولسوالۍ اړوند په میرزاخېلو سیمه کې د ځای پرځای شويو ماینونو د چاودنې له امله لمنځه وړل شوي او دريمه پایه هم لږ تخریب شوې.»

دغه شرکت وايي چې په څلورمه پایه کې هم ماین ځای پرځای شوی، خو وايي، د ملي اردو د انجنیرۍ ټیم هڅه کوي تر څو ماین شنډ کړي.

د افغانستان برېښنا شرکت وايي، د دوی تخنیکي د تخریب شوو پایو د نصب او بیا جوړلو چارې بیا پیل کړي چې په څو ساعتونو کې به ستونزه هواره شي.

تر دا مهاله د دغه پایو د تخریبولو مسؤلیت کومې وسله والې ډلې نه دی منلی. خو تر دې مخکې افغان چارواکو په یاده سیمه کې د برښنا پایو د تخریب په تور د ځينو کسانو د نیول کېدو خبر ورکړی و.

د افغانستان برېښنا شرکت له ازبکستان نه ۴۶۰ میګاواټه برېښنا اخلي چې ۳۰۰ میګاواټه یې یوازې د کابل لپاره ځانګړې شوې ده.

د وارداتي برېښنا کې د ستونزو له کبله اوس مهال یوازې له کورنیو سرچینو څخه ګټه اخیستل کیږي چې ټول ټال ۹۴ میګاواټه د نغلو، ۲۲ میګاواټه سروبي، ۴۰ میګاواټه د ماهیپر او ۵۰ میګاواټه د تره خېلو حرارتي دستګاه څخه برابریږي.

افغانستان دا مهال ۷۰ سلنه برېښنا له نورو هېوادونو او یوازې ۳۰ سلنه نوره له خپلو داخلي منابعو څخه تولیدوي.

یوې امریکایي سندرغاړې په انستاګرام کې د ډېرو لایکونو رکاډ ثبت کړ

0

تاند ( جمعه، د ثور ۱۷ مه )  راپورونه وایي، د امریکا متحده ایالاتو مشهورې سندرغاړې بیلي ایلش په انستاګرام کاریال کې د ډېرو لایکونو نوی رکاډ په خپل نوم ثبت کړ.

د معلوماتو له مخې په دې ترڅ کې د انستاګرام په ۲۰ غوره ډېرو خوښ شویو پوسټونو کې یې تر ټولو زیات د بیلي ایلش یاد شوي دي.

دا د انسټاګرام په تاریخ کې هغه پوسټونه دي، چې ډېر لایکونه يې ترلاسه کړي دي.

دا لومړی ځل دی چې په نړیواله کچه په انسټاګرام کې د یوې سندرغاړې دومره ډېر پوسټونه خلک تر نورو ډېر لایک کوي.

انسټاګرام چې تر ډېره پکې خلک عکسونه او ویډیوګانې خپروي، د ۱۹ کلنې بیلي ایلش پکې ۶ داسې پوسټونه راغلي چې په زیاتو خوښ کړل شوي ۲۰ پوسټونو کې يې ځای موندلی دی.

د نوموړې یادو شپږ پوسټونو تر ۲۲.۸ میلیونه، ۲۰.۸ میلیونه، ۱۸.۳ میلیونه، ۱۵.۸ میلیونه، ۱۵.۸ میلیونه او ۱۵.۵ میلیونو پورې لایکونه اخيستي دي.

دغه راز له هغې وروسته بیا کیلي جینر بله هغه مشهوره څېره ده چې څلور پوسټونه يې خلکو زیات لایک کړي دي.

۱۹ کلنه امریکایۍ سندرغاړې بیلي ایلش د امریکا له مشهورو ځوانو سندرغاړو څخه شمېرل کیږي چې ډېرې سترې جایزې يې هم ترلاسه کړې دي.

د دې ترڅنګ ایلش په ټولنیزو رسنیو کې ډېر زیات مینه وال لري چې یوازې په انسټاګرام کې هغه ۸۳.۸ میلیونه کسانو تعقیب کړې ده.

د معلوماتو له مخې په انسټاګرام کې د تر ټولو زیات خوښ شویو عکسونو او پوسټونو لروونکی کس کریس ګادفي دی چې د نوموړي یواځې یو عکس ۵۵ میلیونه کسانو لایک کړی دی.

حنیف اتمر د یو دولتي پلاوي په مشرۍ هالنډ ته تللی

0

تاند ( جمعه، د ثور ۱۷مه) د افغانستان د بهرنیو چارو وزیر حنیف اتمر د جرمونو د نړیوالې محکمې له څارنوالې سره د خبرو لپاره د هالنډ هاګ ښار ته تللی دی.

بهرنیو چارو وزارت وايي، چې اتمر او ورسره پلاوی به د دې سفر پر مهال د جرمونو د څېړنې لپاره د حکومت پر عملي پلانونو رڼا واچوي .

سرچینه وایي، چې یاد پلاوی به په دې سفر کې  په افغانستان کې له ۲۰۰۳ کال څخه  را وروسته د شویو جرمونو د څېړنې برخه کې د مرستې او ملاتړ غوښتنه هم وکړي.

افغانستان په همدې کال د دې محکمې غړیتوب ترلاسه کړ، نو ځکه دا محکمه چې د هالنډ په هاګ ښار کې ده کولای شي له ۲۰۰۳ کال د وروسته جرایمو په اړه تحقیقات وکړي.

د عدلیې وزیر فضل احمد معنوي، سرپرست لوی څارنوال ذبیح‌ الله کلیم او د عدلي، قضايي او امنیتي بنسټونو کارپوهان د دې پلاوي غړي دي.

د افغانستان بهرنیو چارو وزارت ویلي، چې افغان حکومت د ټولو اړوندو قضیو د عدلي او قضايي تعقیب په برخه کې د خپلو اقداماتو راپور دې محکمې ته سپارلی، خو په دې اړه ‌یې نور جزئیات نه‌ دي ورکړي.

د معلوماتو له مخې د جرمونو د نړیوالې محکمې د استېناف قاضیانو د ۲۰۲۰ کال په مارچ میاشت کې د دې محکمې څارنوالانو ته اجازه ورکړه، چې په افغانستان کې د طالبانو، امریکايي ځواکونو او دولتي قواوو له لوري د جنګي جرایمو د تورونو په اړه تحقیقات وکړي.

زلزله/ ديپلوم انجينېر اسدالله ملكزى

0

زلزله هغه طبعيی افت دی چې د ځمکی د لړزش په واسطه منځ ته راځي. که په ژوند کې ېو وار چا زلزله ليدلی اوسي، نو هغه زلزلی ته په خاص احترام قاېليږي.

پخوا به د ايټالی او يونان عالمانو فکر کولو چې د ځمکی په مخ وچی په اوبو کې لکه د بېړۍ غوندی لمبيږي، څنګه چې بېړۍ په اوبو کې دېخوا هغه خوا ځنګيږی، همدا رنګه ځمکه هم چې ددی په وجه زلزله منځ ته راځي. بعضو به دا فکر کولو چې زلزله د سوړو او غارونو څخه منځ ته راځي. جاپانيانو فکر کولو چې زلزله هغه وخت منځ ته راځي، کله چې خامار (کوم چې دوی پری عقيده لري) په قهر شي نو د خولی څخه يی اور اوځي او ځمکه په لړزش راولي. د 20 قرن په شروع کې کله چې د الفريد واګنېر له خوا نه تيکتونيکی تختو نظريه وپېژندل شوه، د زلزلی د منځ ته راتلو علت باند سړی پوه شو.

د زلزلی ډولونه:

اساساً زلزله دوه ډولونه لري: ېو تېکتونيکي زلزله ده او بله يی ولکانيکي زلزله ده. خو کله کله داسی هم کيږي چې د زلزلی نه وروسته ځمکه وښويږي. بله دا چې د ځمکی لرزش د بعضی چاودنو په واسطه هم منځ ته راځي خصوصاً هغه ضروري ازماېښتونه چې د قدرتمندانو له خوانه کيږي. د ېوې عادي چاودنی مثال چې زما د سترګو ليدلی حال دی، هغه دا کله چې ما په کابل کې وظيفه درلوده، نو د هوايی ډګر شاته په غره کې خانه سازي د ساختماني ډبرو د پاره چاودنه وکړه چې ددغی چاودنې په وجه تر بي بي مهرو پوری ساحه ولړزېده.

زلزله څه ته وايي؟

زلزله هغه پروسه ده چې د ځمكې لاندې د لېتوسفېر په طبقه كې واقع كيږي.

زلزله هغه وخت منځ ته راځي كله چې د ډبرو لوېې كتلې په مداوم يا بې د دمې خپل حجم ته په ډېر قوت سره تغير وركړي او په ېو كمزوري سيمه كې په ناڅاپه ډول ېو چاود منځ ته راوړي چې د دغو ډبرو كتلې په دغه كمزوري سيمه كې په ېودم دواړو خواو ته په حركت راځي او د ځمكې لاندې د ېو لړزش علت گرځي. دا ډول پېښې د ځمكې په پورتنۍ طبقې او د ځمكې په دوهمې طبقې كې واقع كيږي ، كوم چې د ډبرو هغه تختې چې ېوبل سره نږدې واقع دي او تغيرد حجم پكې موجودې دي.

د زلزلې د تفاهم دپاره باېد سړئ پوه شي، چې ځمكه په منځ منځ كې كوم قوي جسم هم نه دئ. نظر په هغه نتيجو چې دزلزلې د څپو څخه لاس ته راغلي، سړئ پوهيږي چې ځمكه لكه د ېو پيازغوټې په شكل د مختلفو پوټكو څخه جوړه شوې ده، چې دا هر ېو ېې د كيمياوي، د موادو تغيرات، تودوخي (حرارت) او د گڼ والي په لحاظ د ېوبل نه ډېر تفاوت لري چې ددې جملې څخه ډېر مهم يې د ځمكې پورتنۍ طبقه، د ځمكې دريم قشر او د ځمكې مركزي قشر دې.

د ځمكې پورتنئ يا لومړنئ قشرد ځمكې د وچې قارې او اوقيانوس څخه تسكيل شوئ. د ځمكې وچه قاره د ۲۵ او ۵۰ كيلو مترو پورې غښتلئ (ډبل) دئ چې زياته اندازه د كم تېزابي ډبرو لكه گرانيت څخه تشكيل شوېدې. د اوقيانوس برخه د هغه د لوېوالي سره سره بيا هم ډېر كم د ۵ او ۸ كيلو مترو په منځ كې غښتلئ دئ او په زياته اندازه د گڼ بازالت ډبرو څخه تشكيل شوېدې.

د ځمكې لمړنئ قشر او د ځمكې د دوهم قشر پورتنۍ برخه دواړه ېوه طبقه جوړوي چې د ليتوسفېر په نوم ياديږي. ليتو په يوناني كې د ډبرې مانا وركوي. ليتوسفېر كلك او ددي دپاره چې د ځمكې پورتنۍ برخې ته نږدې دئ نو ځكه تقريباً سوړ دئ. ددى طبقې غښتلوالئ (پېړوالئ) د ۷۰ او ۱۲۰ كيلو مترو په منځ كې دئ. د دغې طبقې لاندې بله طبقه ده چې د استېنوسفېر په نوم ياديږي. استېنو په يوناني كې د پوست (نرم) مانا وركوي چې دا طبقه شخه او د پلاستيك په شان عكس العمل لري او د ۱۰۰۰ نه تر ۱۲۰۰ درجى سانتيګريت پورې تودوخي (حرارت) لري. د ډبرو له ډېر زيات زور (فشار) په وجه چې د (۱۰ټنه/متر مربع) څخه زيات دئ او د ليتوسفېر په سر واقع دئ،بيا هم نه شي كولائ چې دا تودې ډبرې ويلې كړي، سره ددې چې تودوخي هم په كافي اندازه موجوده ده.

لاندينئ قسمت د ځمكې  د دوهمې طبقې پورتنۍ برخه ميسوسفېر جوړوي چې ميسو په يوناني كې د منځ مانا لري چې دا د ځمكې په ۳۵۰ او ۷۰۰ كيلو مترو كې ښكته پروت دئ. د ۲۹۰۰ كيلو مترو په ژور والي كې د ځمكې د دوهمې طبقې لاندينۍ برخه ده.

د ځمكې منځنۍ (مركزي) طبقه د ۵۰۰۰ كيلو مترو په اندازه ټيټه پروته ده چې دا طبقه  د زلزله سنج عالمانو د نتيجو څخه  اوبلنه (مايع) او ډېره توده ده چې د تودوخي (حرارت) درجه ۶۰۰۰ سانتيگريت ته رسيږي او دا د اوسپنې او نكل څخه گډ (الياژ) دئ.

په ليتوسفېر كې ډېر زښت د ډبرو تختې ړنګيږي او يا تجزيه كيږي کوم چې دا بيا په ايستوسفېر كې چې د پلاستيك ډوله عكس العمل لري، گډيږي او تل په حركت كې وي. ددى دننئ زور دومره زيات وي چې سړئ فكر كوي دا د ځمكې په دريمه طبقه كې د برق ېوه سخته جرقه ده. ددى جريان لا عامل تر اوسه لا نا معلوم دئ. كله چې دغه د ډبرو تختې ېو بل سره ولگيږي، ېو بل څخه بېلې شي او يا د ېو بل د خوا څخه په سولېدو تېرې شي، نو دغه تختې بيا خپل حجم ته په ډېر قوت سره تغير وركوي او ېو سخت تشنج منځ ته راوړي چې ورڅخه زلزله جوړيږي.

په نړۍ کې د زلزلې زونونه

د زلزلی ساحی:

د زلزلی ساحی دتېکتونيکي لوېو تختو ساحی دي، چی هغه عبارت دي له:

د ارام اوقيانوس او انترکتيکا تختته، شمالي او جنوبي امريکی تخته، افريقايی او اوروپايی تخته او د استراليا تخته.

ددی په خوا کې نوری وړی تختې هم شته چې عبارت دي له:

کاريبيک تخته، کوکوس تخته، کوکس (منځنی امريکا) تخته، نازکا تخته، هندي تخته، سکوتيا تخته، عرب تخته او د فليپين تخته.

د زلزلې پېښه:

د زلزلې پېښېدل د عالمانو په نظر دا د ځمكې شكېدلو يا چاودېدلو فرضيه ده چې دغه تيوري تر ننه پورې هم د اعتبار وړ ده. دغه د ځمكې شكېدل يا چاودېدل په ليتوسفېر كې د هغو تختو تر منځ پولې (سرحدونه) دي، چې دا په عمودي زاويو ېو پر بل سړكونه او لارې جوړوي او بيا دغه تختې په ډېر ېو قوي حركت سره هغه ځاېو ته كوم چې مزاهمت يا ورانئ پكې راغلئ، متقابل  پورې وهل كيږي. هغه كومې تختې چې په مزاهمت ځائ كې واقع دي، ددې د پاره چې د پورې وهل شوو تختو مخنيوئ وكړي او يا د ېو بل څخه تېرې شي، برعكس دغه تختې په دغه مزاهم ځائ كې خپلو څنډو ته تغير د شكل وركوي، هغه مستقيم سړكونه او لارې چې وې، خپل شكل بدلوي او په كگلېچو بدليږي بيا دا پورې وهل ودريږي او په متداوم ډول سره د څنډو د تغيرشكل په وجه ېو تشنج منځ ته راځي چې  سړئ ورته بېاطي (قېچي) كوونكئ تشنج  وېلئ شي. دا كېدئ شي چې تر لسونو كلونو پورې  دوام وكړي، ېو نه ېو وخت دا تشنج دومره لويږي چې د مزاهمت په ځائ كې د ماتېدو په وجه سولېدنه شروع كړي او په دې ځائ كې بيا د دغه تختو څنډې ېو ناڅاپه  په پورې وهلو شروع وكړي چې د پورته الوتنو اندازه يې دومره زياته وي چې مترونو فاصلو سره ډېره ساحه لاندې كوي. په دغه مزاهم ځائ كې بېرته ېوه ټېله (لكه د ربړ په شان چې راښكل شي او بېرته خپل ځاى ته راشي) منځ ته راځي چې دلته هغه ډبرې چې خپل شكلونو ته تغير وركړئ وو، ډېر په سرعت سره ېو كمزره تشنجي حالت غوره كوي. هغه سړكونه او لارئ چې كگلېچې وې، بېرته خپل حالت  نيسي خو خپل ځاېو ته تغير وركوي. د دغه ازاده پاتې شوې اينرژي ېوه برخه په تودو وړانگو د زلزلې په څپو د  ټولې ځمكې پر مخ منځ ته راځي او زلزله ورڅخه جوړيږي. د مزاهمت په هغه ځائ كې چې د ډبرو تختې ېو ناڅاپه خپل پورې وهنه شروع كوي، دا ټكى (نقطه) د زلزلى د داش يا د ځمكې په دننه كې د زلزلې اصلي مركز  په نوم ياديږي او عمودي دده په سرد ځمكې په پورتنۍ سطح  واقع ټكئ (نقطى) ته د ځمكې په سر د زلزلې مركز وېل كيږي. كله كله د ډبرو دغه كتلې په عمودي ډول پورې وهنه هم كوي چې ددې په وجه د ځمكې پر مخ لكه د پوړۍ( زينې) په شان چاود منځ ته راځي. څومره چې دغه پوري وهنه قوي او پراخه وي، هومره انرژي ازادوي او همدا رنگه زلزله قوي وي. په لوېو زلزلو كې د ځمكې د چاود اندازه په مترونو ژور او په كيلومترونو اوږود وي.

د زلزلې نه مخكې زلزله او د زلزلې نه وروسته زلزله:

د ېوې زلزلې سره مخكې او وروسته زلزله مل وي. د زلزلې څخه مخكې(مقدماتي)زلزله دهغو ډبرو تغير د شكل څخه منځ ته راځي، چې دا ډبرې په مزاهم ځائ كې په پورې وهنه شروع وكړي. ددې د پاره چې دلته فيزيكي شرايط لا قوي پورې وهنى ته برابر نه دي، نو ځكه وړاندې نه ځي خو بيا هم دى مقدماتي زلزلې سره ډېر واړه درزونه منځ ته راځي چې دا بيا په مرور د وخت سره خپل تشنج ذخيره كوي او په ېو قوي پورې وهنه شروع كوي چې غټ درځونه او چاود منځ ته راځي چې د قوي  زلزلى علت كيږي.

د زلزلې زياتره واقعات او قوت:

ډېرو خلكو ته ځمكه ېوه ټينگه، تغير نه خوړنكې او حتى ېو نيم ته د بقاً ېو سمبول دې. دوۍ باور لري چې په ټينگه ځمكه قدم وهي، خو دا ېوه غولېدنه ده. د ځمكې لاندې په هيڅ ځائ كې ارام نه شته. زلزله سنج ښودلې ده چې په ټوله دنيا كې هر كال د ۸۰۰۰۰۰ څخه زيات د ځمكې لاندې لړزشونه منځ ته راځي چې دغه سړئ  ډېر كم او يا هيڅ احساسولئ نه شي. په كال كې ۱۰۰ زلزلې د ۶ او ۷ درجو پورې واقع كيږي. د ۵ او ۱۰ كلونو منځ كې په ېو ځائ كې چې د زلزلې ساحه وي، د ۸ درجو څخه قوي زلزله منځ ته راځي.

سره ددې چې زلزله ډېر تاوانونه او خرابي منځ ته راوړي، خو بيا هم خلك د زلزلې كېدل د نصيب او قسمت پورى تړي.

ډېرې قوي زلزلې زياتره په جاپان كې واقع كيږي. د هغه وخت نه چې د زلزلې  قوت ښودونكئ د ۱۹۰۴ نه شروع شوېدئ، تر اوسه قوي ترينه زلزله په ۲ د مارچ ۱۹۳۳ د جاپان په ختيځ ساحل كې د ۸،۹ درجو په اندازه وه. نورې زلزلې په ۱۹۶۴ الاسكا كې د ۸،۴ درجو په اندازه او  د مكسيكو په ښار كې ۱۹۸۵ د ۸،۱ درجو په اندازه وې. د ټولو نه قوي زلزله چې په ۱۷۵۵ كې په ليسابون كې واقع شوې وه، د ۹ درجو په اندازه اټكل شوئ وو.

ولکاني زلزله :

د ولکان کليمه د ايټالی د ولکانو جزيری څخه اخستل شوی دی.

دننه په ځمکه د 100 km په ژوره کی د 1000 – 1500º پوری ډبری ويلي کيږي، چې دغه ويلی شوي ډبری د څاسکو په ډول د 2 – 50 km پوری ښکته تويږي او هلته سره ټوليږي، کله چې فشار زيات شي، نو دا بيا د ليتوسفېر په طبقه کې د درزونو او چاود له لاری پورته کيږي او بيا د د ځمکی پر مخ بهيږي چې دی ته لاوا وېل کيږي.

د ولکاني زلزلو ساحی :

د نړۍ په مخ تقريباً 1500 فعاله ولکانونه شته چې دا په هر براعظم کې موجود دي خو دا په مساوي ډول نه دي تقسيم شوي بلکه دا په هر ځای کې په خاص ډول برسېره کيږي. چې ددی جملی څخه د ارام اوقيانوس د اور کړۍ ده چې دا د غټترينه ځنځيري کړۍ د ولکان ده. دا د نيوزلېند څخه شروع کيږي او امتداد پېداکوي ايندونيزيا ته، بيا د فليپين او جاپان څخه تېريږي د روسی نيمی وچی کامچاتکا څخه تر الاسکا پوری. بيا د د کاناډا، مرکزي او جنوبي امريکی نه او په اخره کې په کلېفورنيا کې ختميږي.

مشهوری اور غورځونکی غرونه عبارت دي له:

ويزېو او اتنا په ايټاليا کې، د هېلېن غرونه په امريکی کې،  په فليپين کې پيناتوبو، اېرا د جاپان په کيوشو کی، اسو هم د جاپان په کيوشو کې، کيکاې د جاپان په ريوکيو کې، لاکېتوبا په ايندونيزيا کې، لونګ وېلي چېلدېرا د امريکی په کلېفورنيا کې، ټاوپو زی په نيوزلېند کې او وېلي ګرېند په مکسيکو کې.

د زلزلې تاوانونه:

زلزله په راز راز ډولونو ورانئ لري. د زلزلې اغيزه د هغه د قوت او د مركز (ايپوسنتر) څخه د لېرې والي پورې اړه لري.كه د زلزلې ټكان د زلزلې مركز ته نږدې او يا د زلزلې د داش په سر وي، دومره قوي وي، چې هغه شيان كوم چې په دغه ځائ كې وجود ولري، نو هوا ته يې الوزوي، ودانۍ په ټكان لړزوي چې يا خو نړيږي او يا چپه كيږي . د زلزلې څپې غېر ددنه نورې جانبي اغيزې هم لري. كله چې د اوبو رسولو (اب رساني) نلونه درزی کيږي او اوبه ورڅخه بهيږي چې بيا د  گاز مات شوي  نلونو او د قوي برق خراب لېنونوته اوبه رسيږي چې د اور اخستلو خطر زياتيږي. د اور د لگېدوپه وجه بيا ېو ډېر تباه كوونكئ خطر منځ ته راوړي. د ځمكې ښوېيدنه، د واورې ښوېيدنه، د ځمكې چاودېدل او يا په ځمكه كې مترونو مترونو پورې د چاود پوړۍ( زينې) جړېدل، دا ټول د تاوانونوعلتونه كېدې شي. د زلزلې په قوي ټكان باندې هغه ترسب شوي مېده شگه او يا خاوره د اوبو سره گډيږي او مايع ډوله عكس العمل ښكاره كوي، د ځمكې لاندې سامانونو ته تاوان رسيږي چې  ودانۍ او يا ټوله ځمكه سره پرې كوي. په ساحلونو كې چېرته چې د زلزلې ساحه ده خصوصاً په بحرونو كې د زلزلې په وجه ډېرې اعظيمې څپې منځ ته راځي چې دا د تسونامي په نوم ياديږي او دغه عظيمې څپې هغه مناطقو ته چې په ټيټو ساحو كې واقع دي، ېو ډېر بې رحمه افتونه منځ ته راوړي.

مخكې د مخكې نه د ېوې زلزلې د كېدو اټكل كول:

د عالمانو د څېړنو له مخې، تر اوسه پورې د زلزلې دقيق وخت او ځائ معلومول نا ممكن دئ. مختلف معېن علتونه دي چې د څرنگوالي له مخې تر ډېر حده سړئ پوهېدائ شي. خو هر اړخيزه د زلزلې اساسي اندازه معلومول، كوم چې د زلزلې د داش په پروسه كې واقع كيږي، تر ډېر حده نا ممكن دئ چې سړئ د ېو زلزلې د كيدو اټكل په ېو معېن ځائ او يا په معېن وخت كې وكړي. خو بيا هم سړئ اجالتاً احتمالي څرگندونې كولاې شي. چې ېو نيم ددې څخه جيوفيزيكي ډېر لوې او بد بدلون دئ. د مثال په ډول: د زلزلې د ټكان سرعت، د ځمكې مېلان پېدا كول او يا د ډبرو الېكترو مگنيتي خواص. د احصايې له مخې نورې اساسي څرگندونې لكه د زلزلې د ټكان ارامېدل او بيا وروسته په ډېر لنډو كې ېوې ډېرې لوېې پېښې ته اشاره كول، د حېواناتو غېرارادي او تكرار تكرار رمباړې وهل چې دا هم په ډېرو لنډو كې د ېو لوې افت نښې دي.

د زلزلی په وخت کې باېد سړی څه وکړي؟

که سړی په ودانۍ کې وي، د زلزلی په وخت باېد کوښښ وکړي چې خپل سرونه د مېز، چيرکټ او يا تختونو لاندی پټ کړي. او يا دی د دروازی په چوکاټ کې ودريږي. د هغو کړکۍ ګانو څخه ځان لری وساتي کوم چې ښيښه لري. که امکان ولري کوښښ دی وکړي چې تاکاو ته پناه وېسي.

که څوک بهر وي، نو د ونی، ودانۍ او د برق پاېو يا مزو څخه ځان لری وساتي.

هغه ساحی چې ډېر سخت د زلزلی تر اغيزی لاندی دي، باېد د ودانېو په جوړولو کې دی ډېره توجه وشي. يعنی د ودانۍ په لاندی برخه کې چېرته کې بنسټ ايښودل کيږي، اول د اوسپنی تختی ورکړل شي بيا د ربړ څخه تختی او دهغه په سر بيا د اوسپنی تخته او بيا د ودانۍ ته دوام ورکړل شي. او يا د فولادو څخه قوي سپرېنګونه د ودانۍ لاندی ورکړل شي. د ودانۍ په دننه کۍ ټول موبل بايد د فرش او دېوال سره کلک شي.

په ښوونځېو کې دی زده کوونکو ته د زلزلی په برخه پوره معلومات ور کړل شي.

پاکستان کې کورونا د تېرو ۲۴ ساعتونو پرمهال ۱۴۰ تنه مړه کړي

0

تاند ( جمعه، د ثور ۱۷مه) په پاکستان کې هم د کورونا ویروس درېیمه څپه په چټکې دخپرېدو په حال کېده.

د یاد هېواد د روغتیا وزارت د رسمي شمېرو له مخې پاکستان کې له ۸۰۰ زره زیات وګړي په کورونا اخته شوي او تر دا مهال له دې ویروس څخه ۱۸زره ۶۷۷ تنه مړه شوي دي.

دا په داسې حال کې ده،چې د پاکستان حکومت تازه ویلي، د کورونا ویروس د درېیمې څپې د کابو کولو لپاره اړ دي څو، د هېواد په یو شمېر برخو کې قرنطین وضع کړي.

د پنجاب ایالت چارواکي وایي، دوی د خپلو خلکو د ځاني خوندیتوب لپاره مکلف دي، چې د مې اتمه نېټه په دغه ایالت کې قرنطین عملي کړي.

دیادونې ده ده، چې کورونا ویروس تازه څپې په هند کې هم ناورین رامنځته کړی دی.

د هندي رسنیو د تازه راپورونو له مخې، هند کې د کورونا وبا له امله په تېرو ۲۴ ساعتونو کې ۳زره ۹۱۵ کسان مړه شوي دي.

د معلوماتو له مخې په ټوله نړۍ کې په دې ناروغۍ د اخته کسانو شمېر تر ۱۵۴ میلیونه ډېر شوی او  تر ۳ میلیونه ډېر کسان دې ناروغۍ مړه کړي دي.

حمدالله محب د یوه لوړپوړي پلاوي په مشرۍ ننګرهار ته تللی وو

0

تاند ( جمعه، د ثور ۱۷مه) د ملي امنيت سلاکار حمدالله محب  د یوه لوړپوړي پلاوي په مشرۍ تېره ورځ ننګرهار ولایت ته سفر کړی وو.

د دې سفر موخه د ننګرهار د امنیتي وضعیت ارزونه ښودل شوې ده.

د ننګرهار ولایت د رسنیو دفتر لیکي، چې حمدالله محب او د ملي امنيت عمومي رئيس جنرال ضياء سراج ننګرهار ته د سفر پر مهال له صفر دوه ځواکونو ليدنه وکړه.

سرچینه زیاتوي، چې محب په دې لیدنه کې د دولت ضد ډلو پر وړاندې د ۰۲ ځواکونو د عملياتو او لاسته راوړنو قدردانی وکړ.

د یاد پلاوي د سفر په اړه نور جزیات نه دي خپاره شوي.

دا پلاوی داسې مهال ننګرهار ته راځي، چې د دې ولایت د مرکز سربېره په ګڼو ولسوالیو کې جګړه روانه ده او هره ورځ د جګړې لوري یو بل ته د درنې مرګ ژوبلې اړولو ادعا کوي.

بل لورته بیا ننګرهار میشتې د جګړې له ښکېلو لوریو غوښتنه کوي، چې د اختر په درناوي اوربند وکړي.

دوی وایي که څه هم د روژې په مبارکه میاشت کې یې په ځلونو د اوربند غوښتنه وکړه خو طالبانو ونه منله.

اوس هیله لري، چې وسله وال طالبان به د اختر درې ورځې اوبند ومني او جګړه بنده کړي.

په روسیه کې ۷۵ کلن سړي خواښې سره د واده کولو لپاره ځوانه مېرمن طلاق کړه

0

تاند –  راپورونه وایي، په روسیه کې یوه سړي د خپلې ۷۵ کلنې بوډۍ خواښې لپاره خپله مېرمن ( د همدې خواښې لور ) طلاقه کړه.

ډيلي سټار په یو راپور کې وایي، په روسیه کې د یوه سړي او د هغه د ۷۵ کلنې خواښې تر منځ د مینې داسې یوه حیرانوونکې کیسه پېښه شوې چې نه یوازې روسیه بلکې ټوله نړۍ کې یې خلک حیران کړې دي.

راپور کې راغلي، شاوخوا یو کال وړاندې د روسیې په سینټ پیټرزبرګ ښار کې د ویاخیسلیف زوکوسکي په نوم یوه سړي د الینا پوډګورنیا په نوم جینۍ سره واده کړی و؛ مګر له یو کال ګډ ژوند تر تېرولو وروسته زوکوسکي خپله ځوانه مېرمن طلاق کړه او د هغې له ۷۵ کلنې مور ګیلینا زوکوسکایا سره یې واده وکړ.

راپور زیاتوي چې ۵۲ کلن زوکوسکي او د هغې بوډۍ مېرمن اوس په ډېره خوښۍ او خوشالۍ ګډ ژوند تېروي.

خو تر څنګ یې راپور دا هم وایي چې د هغه پخوانۍ مېرمن له خپل خاوند سره د بېرته یو ځای کېدو لپاره ناقراره ده او غواړي چې خاوند یې د دې مور پرېږدي او بېرته له دې سره ګډ ژوند ته دوام ورکړي.

راپور کې د زوکوسکي د مخکینۍ خواښې؛ مګر اوسنۍ مېرمنې له قوله ویل شوي: ((زما لور الینا له زوکوسکي سره بې وفايي کړې وه، هغې له کوم بل سړي سره اړیکې جوړې کړې وې چې له همدې کبله زوکوسکي هغه طلاقه او ما سره یې مینه پیدا شوه چې بلا اخره واده مو وکړ.))

نوموړی همدا راز زیاته کړې چې هغه بیا کله هم خپلې لور ته اجازه ورنکړي چې د دې له خاوند سره واده یا ګډ ژوند وکړي.

دا په داسې حال کې ده چې په روسیه او ګڼو غربي هېوادونو کې خلک حق لري چې د مېرمنې له طلاقولو وروسته د هغې په نږدې خپلوانو کې کومې نجلۍ یا ښځې سره واده وکړي، هغه که حتی د ده د مېرمنې مور هم وي، که له ده سره واده ته چمتو وي، کولی شي ګډ ژوند ورسره پیل کړي.